سینه پهلو، ذات الریه و یا پنومونی (Pneumonia) یک بیماری تنفسی نسبتا شایع در گربه ها است. التهاب ریه ها و راه های هوایی باعث مشکلات تنفسی و کمبود اکسیژن در خون می شود. غوامل مختلفی مثل؛ ویروس ها، باکتریای ها، انگل ها وقارچ ها در ارتباط با ایجاد پنومونی هستند.

شایعترین علت پنومونی در گربه ها، عفونت ویروسی دستگاه تنفسی پایینی است. به عنوان مثال، کلسی ویروس با آسیب به راه های هوایی، گربه را مستعد به پنومونی می کند. همچنین باکتری های مانند مایکوپلاسما و کلامیدیا و پروتوزوئیدهای مانند توکسوپلاسما گوندی نیز می تواند موجب ذات الریه در گربه ها شود.
انگل (مثل انگل های ریه) با حمله برونش ها، ایجاد پنومونی می کنند. نوع دیگر پنومونی به علت ورود مواد خارجی به داخل ریه ها است که پنومونی آسپیراسیون نامیده می شود. این پنومونی به علت استفراغ های مکرر و مزمن، تغذیه اجباری و تجویز نادرست داروها اتفاق می افتد. همچنین ممکن است در نوزادهای با عارضه کام شکاف دار پس از شیردهی، پنومونی آسپیراسیون را شاهد باشیم.

انواع پنومونی در گربه ها:

• پنومونی باکتریایی
• پنومونی ویروسی
• پنومونی انگلی
• پنومونی قارچی
• پنومونی آسپیراسیون

آسم چیست؟ آیا گربه ها دچار آسم می شوند؟

علت پنومونی در گربه ها:

• ویروسی مثل کلسی ویروس گربه سانان
• باکتریایی مثل مایکوپلاسما و کلامیدیا
• انگل های ریه
• بیماری پریتونیت عفونی گربه سانان (FIP)
• ورود مواد خارجی (آسپیراسیون) به ریه ها؛ تهوع و استفراغ های مکرر و مزمن، تغذیه اجباری، تجویز نادرست داروها و مشکلات بلع
• قارچی مثل کریپتوکوکوس
• سرطان
• نارسایی قلبی
• اختالات متابولیکی و تغذیه ای

علایم پنومونی در گربه ها:

• تب
• کاهش اشتها
• کاهش وزن
• خستگی و ضعف
• افزایش تنفس
• سختی تنفس
• سرفه عمیق
• افزایش ضربان قلب
• ترشحات زرد یا سبز رنگ از بینی
• کبود و آبی شدن غشاهای مخاطی
• ناتوانی در ورزش و فعالیت های بدنی
• ژولیده شدن پوشش بدنی گربه

با توجه به عامل اصلی ایجاد کننده پنومونی، علایم دیگری هم می تواند وجود داشته باشد. اگر بیماری پریتونیت عفونی باشد،‌ اسهال، استفراغ و… در گربه دیده می شود.

در مورد FIP و یا پریتونیت عفونی گربه سانان چه می دانید؟؟؟ همه چیز در مورد FIP . کلیک کنید.

تمامی نژادهای گربه به پنومونی حساس هستند، اما نژادهای پوزه کوتاه مانند؛ هیمالین، پرشین و رگدال به عفونت های دستگاه تنفسی  فوقانی حساس هستند، که این امر باعث می شود این نژادها در معرض پنومونی قرار گیرند.

گربه می تواند از طریق ظروف غذا، آب آلوده و یا عفونت های ثانویه، درگیر پنومونی باکتریایی شود. پنومونی باکتریایی در گربه ها به واسطه سرفه های مرطوب و تنفس دشوار احتمال می رود.

مهمترین انگل های ریه در گربه ها:

• Aelurostrongylus abstrusus
• Eucoleus aerophilus 

مهم ترین باکتری های ایجاد کننده پنومونی باکتریایی در گربه ها:

• بوردتلا
• استافیلوکوکوس
• پاستورلا مالتوسیدا
• یرسینیا پستیس
• کلامیدیا
• استرپتوکوکوس

پنومونی قارچی:

پنومونی قارچی یا پنومونی میوتیک یک عفونت قارچی ریه است که منجر به پنومونی می شود. بر این باور است که منبع عفونت های قارچی استنشاق اسپور قارچ از خاک است.

در گربه ها، قارچ کریپتوکوکوس تمایل به کلونیزه شدن در حفره بینی دارد که  متعاقبا باعث التهاب بینی و سینوس ها می شود. معمولا عطسه، ترشحات غلیط موکوسی بینی و تورم در بالای بینی دیده می شود. همچنین احتمال لنگش (عوامل لنگیدن گربه؟) و مشکلات چشم ( کوری ناگهانی در موارد شدید) وجود دارد.

مهم ترین عوامل ایجاد کننده پنومونی قارچی در گربه ها:

• کریپتوکوکوس نئوفورمانس
• کوکسیدیوئیدس ایمیتیس
• گونه های آسپرژیلوس
• گونه های کاندیدا
• بلاستومایکوز
• هیستوپلاسما کپسولاتوم

گربه های دارای پنومونی قارچی، اغلب سرفه کوتاه وقوی دارند. با پیشرفت بیماری، سختی تنفس، کاهش وزن و ضعف عمومی به وجود می آید. تب دوره ای می تواند رخ دهد، که احتمالا ناشی از عفونت های باکتریایی است. بسته به نوع قارچ، علائم ممکن است در سایر قسمت های بدن (مانند پوست، سیستم عصبی، استخوان ها، دستگاه گوارش یا چشم ها) دیده شود.

پنومونی انگلی در گربه ها:

انگل های ریه یکی دیگر از عوامل ایجاد کننده پنومونی در گربه ها هستند. کرم ها در ریه ها تمایل به ایجاد عفونت و آسیب رساندن به بافت ریه (در درجه اول در دستگاه تنفسی پایینی) دارند. کرم های ریه کرم های موی شکل هستند.

گربه ها وقتی که یک حیوان آلوده به لاروهای میکروسکوپی ریه (مانند حلزون، موش، قورباغه، مارمولک و یا پرنده) می‌خورند، آلوده به کرم ریه می شوند.

 به صورت کاملا خلاصه، کرم ها وارد دستگاه گوارش شده و از روده ها وارد خون شده و سپس وارده ریه ها می شوند. کرم ها در ریه ها بالغ می شوند و تخم های خود را در بافت ریه و راه های هوایی قرار می دهند. پس از هچ شدن لاروها، آنها از طریق نای عبور می کنند، توسط گربه بلعیده می شوند و وارد دستگاه گوارش می شوند. حدود ۴۰ روز پس از عفونت اولیه، لاروها از طریق مدفوع گربه خارج می شوند.

در پنومونی انگلی، علایمی مثل سرفه های مزمن و مداوم که اغلب شدید هستند، لاغری گربه، آمفیزم ریه، خس خس کردن گربه، نفس های کوتاه و سطحی، تنفس با دهان باز و تنفس شکمی دیده می شود.

تشخیص پنومونی در گربه ها:

ابتدا باید سابقه و تاریخچه گربه را بررسی کرد. با توجه به علایم بالینی ایجاد شده، معاینه دقیق ریه ها (صداهای تنفسی غیر طبیعی مانند؛ کرکل و خش خش)، معاینه قلب و آزمایشات لازم نوع پنومونی مشخص شود.

معمولا در پنومونی های قارچی، گربه به صورت طولانی مدت درگیری دستگاه تنفسی را نشان می دهد که به درمان با آنتی بیوتیک ها پاسخ نمی دهد. با این حال، یک تشخیص قطعی نیاز به شناسایی قارچ ها با استفاده از اشعه ایکس، آزمایش خون و ارزیابی نمونه های بافتی دارد.

شایعترین روش برای تایید عفونت کرم های ریه این است که مدفوع گربه را جهت وجود لارو آزمایش کنید. از آنجایی که دفع لاروها از طریق مدفوع گربه بیش از یک ماه طول می کشد، باید در چند مرحله آزمایش مدفوع گرفته شود. در بعضی موارد، نای گربه، برای پیدا کردن لاروهایی که از ریه ها آمده اند، شستشو داده شود.

درمان پنومونی در گربه ها:

با توجه به شدت پنومونی و شرایط سلامت گربه شما، پنومونی می توواند قابل درمان باشد. علاوه براین به شرط اینکه عامل اصلی پنومونی، ویروس های کشنده مثل ویروس FIP نباشد.

آنتی بیوتیک ها اغلب برای شروع درمان عفونت های باکتریایی تجویز می شوند. پیش آگهی برای پنومونی باکتری به طور کلی خوب است. با این حال باید به اثرات هیپوکسی و سپتسمی توجه کرد تا جلوی مرگ و میر گربه ها گرفته شود.

تجویز سرم، ضد تب، برونشودایلاتور، اکسیژن تراپی در صورت امکان، اشتها آور و مکمل ها توصیه می شود. در مورد انگل های ریه یک ضد انگل مناسب (آلبندازول و ایورمکتین) تجویز می شود. در صورت وجود عفونت های ثانویه باکتریایی،  کورتیکواستروئیدها و آنتی بیوتیک (به مدت ۲ تا ۴ هفته) تجویز می شود.

اگر پنومنی قارچی باشد، باید داروی ضد قارچ بعد از ناپدید شدن علایم عفونت قارچی، به مدت چند هفته بعد از آن هم استفاده شود تا از شیوع بیماری و بهبودی کامل گربه اطمینان حاصل شود.

برای جلوگیری از کمبود آب، به گربه باید مقدار زیادی مایعات داده شود و فعالیت های آن محدود شود. یک رژیم غذایی حاوی پروتئین بالا توصیه می شود.

ارزیابی پیشرفت درمانی با استفاده از عکس برداری و آزمایش خون، جهت اطمینان از روند درمانی تعیین شده و بهبودی گربه، توصیه می شود.

درمان شکم درد گربه شما چیست؟ علت و علایم آن؟ کلیک کنید.

سایت دامپزشکی دکتر مبین