Feline Infectious Peritonitis یا FIP، یکی از بیماری های ویروسی بسیار جدی و کشنده در گربه ها است. پریتونیت عفونی در تمام سنین گربه ها رخ می دهد اما در گربه های ۳ ماه تا ۲ سال شایع است. همچنین گربه های ۱۱ ساله یا بالاتر در معرض خطر هستند.

عامل این بیماری، سویه های از کرونا ویروس گربه سانان و یا ویروس پریتونیت عفونی گربه سانان (FIPV) است. اکثر سویه‌های کرونا ویروس گربه سانان، بیماری ایجاد نمی‌کنند و به عنوان کرونا ویروس روده ای شناخته می شوند. گونه های کرونا ویروسی روده ای می توانند به نوع مضرتری از ویروس جهش یابند و باعث بیماری FIP شوند.

دانلود فایل : همه چیز در مورد FIP؛ پاورپوینت های قابل ارائه و تصاویر- کلیک کنید.

روند بیماری پریتونیت عفونی گربه سانان:

بیشتر گربه های آلوده به کرونا ویروس بدون نشان دادن علایم بالینی، توسط سیستم ایمنی با ویروس مقابله می کنند. درصد کمی از کرونا ویروس گربه سانان جهش یافته (FIPV) و برای سیستم ایمنی بدن گربه ناشناخته می شوند. در نتیجه، بیماری به پریتونیت عفونی پیشرفت می کند.

وقتی ویروس وارد بدن می شود. توسط سلول های سفید خونی به سراسر بدن منتقل می شوند. در اطراف عروق بافت هایی که این سلول های آلوده قرار دارند، یک واکنش التهابی شدید اتفاق می افتد. این واکنش التهابی معمولا در شکم، کلیه یا مغز رخ می‌دهد.

تشخیصFIPV  بسیار دشوار است. متأسفانه هیچ تست آزمایشگاهی موجود نیست که بتواند کرونا ویروس روده ای را ازFIPV تفکیک کند.

اکثر گربه های آلوده به کرونا ویروسی روده ای (حدود ۹۰٪ یا بیشتر) سالم باقی می مانند. بروز بیماری پریتونیت عفونی کم است (فقط ۵ تا ۱۰ درصد).

هنگامی که علایم بالینی وظاهری پریتونیت عفونی در اندام های مختلف گربه نمایان می شود، بیماری پیشرفت کرده است و نتیجه معمولا مرگبار است. علایم پریتونیت عفونی مبتنی بر سیستم ایمنی است.

انواع پریتونیت عفونی گربه سانان:

گربه آلوده شده، یکی از دو حالت پریتونیت عفونی را نشان می دهد؛ فرم خشک و فرم مرطوب.

فرم مرطوب پریتونیت، فیزیولوژیک است. به دلیل آن است که توسط ایجاد مایع در حفره های بدن مشخص می شود. در این حالت، دیواره های رگ های خونی از بین می رود و مایعات نشت می کند (آسیت). مایعات دارای محتوای پروتئینی بسیار بالا و اغلب روشن و زرد رنگ است.

 پریتونیت مرطوب، بیشتر در قالب یک بچه گربه با شکم بزرگ و متورم، ظاهر می شود. فرم مرطوب پریتونیت سریعتر از فرم خشک پیشرفت می‌کند.

فرم خشک پریتونیت، نسبت به فرم مرطوب کمتر رایج است. در فرم خشک، شکم گربه پر از مایع نیست. در فرم پریتونیت خشک، توسعه التهاب بافتی را داریم که اغلب بر مغز یا سیستم عصبی، چشم  و سایر اضای بدن مثل روده، کلیه، پوست و کبد تاثیر می‌گذارد. پریتونیت خشک، منجر به ضایعات التهابی مزمن (طولانی مدت) در اطراف عروق خونی قسمت های مختلف بدن می شود.

قابل توجه است که ممکن است بسیاری از گربه ها ترکیبی از این دو نوع  را داشته باشند. تشخیص بیماری پریتونیت عفونی بر اساس علایم بیماری کار سختی است.

علایم پریتونیت عفونی گربه سانان:

نشانه های اولیه بیماری (یک دوره چند روز یا چند هفته):

• بی قراری
• ضعف و خستگی
• کاهش یا عدم اشتها
•  کاهش وزن
• نوسانات تب
• خشن شدن پوشش بدنی

فرم مرطوب:

• مشکلات تنفسی: عطسه، آبریزش بینی و ترشحات چشمی به علت تجمع مایعات در قفسه سینه
• ورم (باد کردن) و برآمده شدن شکم گربه به علت انباشته شدن مایعات، به صورت پیشرونده و غیر دردناک
• کم خونی
• زردی

فرم خشک:

در این فرم، پیشرفت بیماری آهسته تر از فرم مرطوب است و علایم به مرور زمان  نشان داده می شود.

• کاهش وزن مزمن
• تب پایدار که به درمان آنتی بیوتیک پاسخ نمی دهد.
• لرزش
• ضعف درهماهنگی بدن
• حرکات چشم
• التهاب  و خونریزی از چشم
• اگر کبد آسیب ببینند؛ کم خونی، زردی یا زرد شدن غشاهای مخاطی دیده می شود.
• اگر کلیه ها آسیب ببینند؛ تشنگی بیش از حد و ادرار، استفراغ و کاهش وزن دیده می شود.

تشخیص پریتونیت عفونی گربه سانان:

تشخیص بیماری پریتونیت عفونی بر اساس علایم بالینی کار سختی است. در حال حاضر هیچ تستی وجود ندارد که بتواند بین کرونا ویروس روده ای بی ضرر و کرونا ویروس مرگبار (FIP) تفکیک قائل شود. در فرم مرطوب ، آزمایش مایعات می تواند کمک کننده باشد. همچنین در فرم خشک، بیوپسی از اندام های آسیب دیده سودمند است.

بررسی وجود مایعات شکمی و قفسه سینه با انجام سوتوگرافی و سی تی اسکن کمک کننده است. همچنین در حالتی که علایم عصبی وجود دارد، می توان مایع مغزی نخاعی را بررسی کرد.

ویروس را نیز می توان با استفاده از واکنش زنجیره ای پلیمراز(PCR) شناسایی کرد. اما با توجه به اینکه این روش نمی تواند سویه مضر را از سویه روده ای تفکیک کند، قطعی نیست.

بهترین آزمایش برای تایید تشخیص اف ای پی، جمع آوری بیوپسی (معمولا از طریق عمل جراحی) از بافت های آسیب دیده است. متاسفانه  شاید گربه برای عمل جراحی بسیار بیمار باشد. بنابراین تشخیص قطعی فقط در معاینه پس از مرگ انجام می شود.

با این حال با مقایسه علایم بالینی، سن گربه، انجام آزامایش خون ( کم خونی، افزایش آنزیم های کبدی، افزایش غلظت گلوبولین، لنفوپنی و نوتروفیلی) و بررسی مایعات شکم (افزایش پروتئین بیش از ۳۵ گرم در لیتر) می تواند به تشخیص بیماری اف ای پی نزدیک شد و لی قطعی نیست. ممکن است سایر بیماری ها مثل لوسمی گربه سانان همراه باشد.

درمان پریتونیت عفونی گربه سانان:

با توجه اینکه ویروس از طریق سلول های ایمنی گسترش می یابد. هدف درمان این که با سرکوب سایمنی سلولی، بتوان از آسیب بیشتر ویروس جلوگیری کرد. کورتیکواستروئید های مانند پردنیزون با دوز بالا  و داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی مثل سیکلوفسفامید، معمولا کمک کننده است.

انجام درمان های حمایتی مثل آنتی بیوتیک تراپی، مایع تراپی و مکمل ها می تواند تا حدودی زندگی گربه را بیشتر کند. معمولا با توجه به فرم درگیری، گربه می تواند تا چندین هفته زنده بماند. باید بدانیم که پیش آگهی درمان بیماری FIP ضعیف است، و درمان خاصی وجود ندارد.

اگر بیماری گربه شما FIP تشخیص داده شد. جهت انتشار بیماری و جلوگیری از آلودگی سایر گربه ها، شستشوی مکان زندگی گربه و وسایل آن با سفید کننده رقیق به نسبت ۱ به ۳۲ توصیه می شود.

سایت دامپزشکی دکتر مبین