چشم گیلاسی (Cherry eye) در سگ: تشخیص و درمان

چشم گیلاسی

چشم گیلاسی

چشم گیلاسی (protrude/ prolapse of third eyelid’s gland) چیست؟

چشم گیلاسی

سگ ها و گربه ها علاوه بر پلک بالا و پایین یک پلک سوم روی هر چشم دارند.

پلک سوم عملکرد محافظتی دارد و همچنین مسئول پخش لایه اشک در سطح چشم است.

پلک سوم دارای غضروفی و غده ای در قاعده آن است که وظیفه تولید ۳۰ تا ۵۰ درصد از لایه اشک را بر عهده دارد.

این غده بسیار شل به پلک سوم متصل است و در برخی از سگ ها از پشت لبه پلک سوم بیرون میزند و مثل گیلاس قرمز است و به همین دلیل به آن چشم گیلاسی (Cherry eye) می گویند.

در این حالت به جای ساختار معمولی مسطح و مثلثی که در گوشه چشم مشاهده می شود، یک ساختار کوچک، پیازی و صورتی را می توان به راحتی مشاهده کرد.

اگرچه این شرایط دردناک نیست، اما هر چه مدت طولانی تری در این وضعیت قرار گیرد، غده و پلک بیشتر تحریک می شود و باعث التهاب ملتحمه و افزایش ترشحات چشمی می شود.

تحریک ناشی از آن ممکن است باعث شود سگ چشم را مالیده و به آن آسیب برساند و در نتیجه خونریزی یا عفونت ایجاد کند. همچنین ممکن است باعث کاهش تولید اشک شود.

بنابراین برای جلوگیری از مشکلات شدیدتر سلامتی مراجعه به جراح ضروری است.

هر چه زودتر سگ خود را برای ویزیت ببرید، پیش آگهی بهتری خواهید داشت.

چشم گیلاسی در کدام موارد دیده می شود؟

چشم گیلاسی وضعیتی است که معمولاً در سگ‌های جوان دیده می‌شود، معمولاً وقتی کمتر از یک سال سن دارند.

 نژادهایی که بیشتر تحت تأثیر قرار می گیرند عبارتند از بولداگ، کوکر اسپانیل، شیتزو، لهاسا آپسوس، پودل و بیگل. گاهی اوقات در گربه های برمه ای  و پرشین دیده می شود.

معمولاً هر دو چشم را درگیر می‌کند، اما اغلب همزمان نیست – غده دوم ممکن است چندین ماه پس از غده اول بیرون بزند.

چشم گیلاس ممکن است بزرگ باشد و بخش قابل توجهی از قرنیه را بپوشاند، یا ممکن است کوچک و فقط به صورت دوره ای باشد.

علت های بیرون زدن پلک سوم در سگ ها

حقیقت این است که دقیقاً چه چیزی باعث ایجاد چشم گیلاس در سگ می شود، مشخص نیست.

 با این حال، ما می دانیم که چشم گیلاس یک ویژگی ارثی است. به همین دلیل است که ما فرض می‌کنیم ژن‌های مختلفی که ساختار چشم و پلک را تعیین می‌کنند احتمالاً دخیل هستند.

اگرچه سگ‌های هر نژادی می‌توانند به این عارضه چشم مبتلا شوند، اما سگ‌های بولداگ، بوستون تریر، پاگ، شیتزوس و سایر نژادهای براکی سفالیک (سگ‌های سر کوتاه و بینی صاف) مستعد هستند.

به نظر می رسد در این سگ ها، ساختار چشم، که در آن حدقه چشم کم عمق است و چشم بیرون زده است، عاملی برای ایجاد این وضعیت به نظر می رسد.

علل شایع عبارتند از:

  • رباط کوچکی که غده پلک سوم را در جای خود نگه می دارد، کشیده یا پاره شود.
  • استعداد نژادی

درمان چشم گیلاسی

برای اصلاح این نقص به ترمیم جراحی نیاز است، اگرچه ممکن است دکتر برای مدتی قبل از جراح داروهای ضد التهابی موضعی تجویز کند تا ابتدا التهاب را کاهش دهد.

در گذشته، این غده برداشته می شد که متأسفانه منجر به خشکی چشم در اواخر زندگی حیوان می شود.

امروزه  فقط در صورتی که نگران سرطان در این زمینه هستیم، برداشت غده پلک سوم را توصیه می کنیم.

روشی که بیشتر برای ترمیم این عارضه استفاده می شود، تکنیک پاکتی است.

یک جیب کوچک در قسمت داخلی پلک سوم ایجاد می کنیم، جایی که غده جابجا می شود و سپس آن ناحیه را با بخیه های جذبی بخیه می زنیم.

تکنیک لبه اربیتال ممکن است در جایی که از بخیه های دائمی برای بخیه زدن غده به استخوان اطراف چشم استفاده می شود.

در موارد شدید که تکنیک‌های جایگزینی با شکست مواجه می‌شوند یا غده‌ای برای مدت طولانی پرولاپس شده است ، دامپزشک برداشتن غده را توصیه کند.

با این حال، این آخرین راه حل در نظر گرفته می شود، زیرا پیامدهای ماندگاری برای تولید اشک دارد.

آیا جراحی چشم گیلاسی صد در صد موفقیت آمیز هست؟

هیچ روشی ۱۰۰% موثر نیست و ۱۰% موارد نیاز به جراحی مجدد دارند.

عوارض بعد از عمل شامل:

  • بیرون زدگی مجدد (شایع تر)
  • عفونت
  • خونریزی
  • تحریک بخیه قرنیه و تشکیل کیست

رفع التهاب پس از جراحی ممکن است ۱-۲ هفته طول بکشد.

برگشتن غضروف پلک سوم (Scrolling/eversion of the cartilage of the third eyelid)

این وضعیت ظاهری بسیار شبیه به چشم گیلاسی دارد و اغلب با پرولاپس غده دیده می شود.

  غضروف داخل پلک سوم به شکل T است.

در برخی از نژادها، بخش عمودی آن پیچ خورده و پلک سوم را تا می کند.

شایع ترین نژادهای آسیب دیده سگ های بزرگ مانند گریت دینز، وایمرنر، سنت برنارد و نیوفاندلند هستند.

در این عارضه پلک سوم را نمی‌توان به صورت دستی جابه‌جا کرد، برخلاف چشم گیلاسی که پلک سوم را حداقل به‌طور موقت می توان تغییر مکان داد.

برگشتن غضروف پلک سوم

قبل از جراحی چشم گیلاسی

چشم گیلاسی می تواند تولید اشک سگ شما را کاهش دهد.

دامپزشک شما ممکن آزمایش اشک شیرمر را برای اندازه گیری تولید اشک انجام داده تا از اینک سگ شما خشکی چشم ندارد، مطمئن شود.

همچنین ممکن آزمایش لکه فلورسین را برای بررسی خراش روی قرنیه توصیه کند.

خراش قرنیه نه تنها دردناک، بلکه در صورت عدم درمان منجر به زخم، عفونت و سوراخ شدن آن شود.

پیش آگهی جراحی

در بیشتر موارد، غده در عرض چند هفته پس از جراحی به حالت عادی باز می گردد.

 تقریباً ۲۰-۵ درصد بیماران ممکن دچار بیرون زدگی مجدد غده سوم پلک شوند و نیاز به جراحی دوباره داشته باشند.

بسیاری از حیوانات خانگی با چشم گیلاسی یک چشم در نهایت دچار چشم گیلاسی در چشم مخالف می شوند.

آشنایی با بیماری های چشم سگ- کلیک کنید.

سایت دامپزشکی دکتر مبین – مشاوره دامپزشکی آنلاین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

css.php